Showing posts with label Σκέψεις και απόψεις. Show all posts
Showing posts with label Σκέψεις και απόψεις. Show all posts

Ένα ωραίο ταξίδι

Για την αποχώρησή μου από την αρχισυνταξία του περιοδικού "Φαινόμενα" ύστερα από 4 χρόνια.




Στα «Φαινόμενα» κάνουμε τα τελευταία τέσσερα χρόνια ένα ωραίο ταξίδι. Το περιοδικό αποτελεί αναμφίβολα ένα αντισυμβατικό έντυπο, ακόμα και για τα δεδομένα του ίδιου του αντισυμβατικού χώρου (της πνευματικής/εναλλακτικής αναζήτησης) στη χώρα μας.

Μέσα από τις σελίδες των 181 τευχών μας, στην τρίτη κατά σειρά περίοδο της έκδοσής του από τον «Ελεύθερο Τύπο», παρήλασαν μια σειρά από φρέσκιες μελέτες και απόψεις δεκάδων αξιόλογων συνεργατών,  άκρως ενδιαφέρουσες συνεντεύξεις προωθημένων ακαδημαϊκών και σοβαρών ανεξάρτητων ερευνητών, καθώς επίσης και αρκετές πρωτότυπες στήλες οι οποίες κατάφεραν να δώσουν το δικό τους ιδιαίτερο χρώμα στη συνολική ταυτότητα του περιοδικού.

Είναι γεγονός ότι για όλους εμάς που κληθήκαμε να στήσουμε τα «Φαινόμενα» από την αρχή, η πρόκληση ήταν μεγάλη. Επιχειρήσαμε να δημιουργήσουμε ένα σοβαρό έντυπο εναλλακτικής αναζήτησης 50 σελίδων, που θα κυκλοφορούσε κάθε εβδομάδα με μία mainstream εφημερίδα, άρα εκ των πραγμάτων θα απευθυνόταν και σε ένα κοινό που ενδεχομένως να μην είχε πρότερη επαφή με τη συγκεκριμένη θεματολογία.

Η συνταγή δεν ήταν και τόσο δύσκολο να βρεθεί, μιας και ακολούθησε κατά κύριο λόγο τις νόρμες που χαράζουμε με τους συνεργάτες μου εδώ και 12 περίπου χρόνια, μέσα από τις ιστοσελίδες της Ελληνικής Κοινότητας του Μεταφυσικού (metafysiko.gr) στο διαδίκτυο. Να σημειώσω εδώ ότι ολόκληρο το team των ανθρώπων αυτών, βρέθηκε από την πρώτη στιγμή αρωγός στη συγκεκριμένη προσπάθεια, συνεπικουρούμενο από άλλους εξαίρετους φίλους και φίλες που συνεργάστηκαν μαζί μας στην πορεία, αλλά και τους καλούς συναδέλφους εντός της εφημερίδας (ο διευθυντής μου Απ. Αντωνάκης, οι συντάκτες Θ. Καρούτα, Στ. Φωκάς και παλαιότερα οι Χρ. Κτενάς και Ειρ. Κουτσαύτη, η γραφίστρια Σοφία Λιβιεράτου,  ο art designer Δ. Φωτόπουλος, καθώς επίσης και οι συνάδελφοι στα τμήματα της διόρθωσης και των PDF) με τους οποίους υπήρξε διαχρονικά άριστη επικοινωνία. Η «γραμμή», λοιπόν, αυτή που αναφέρθηκε πιο πάνω, απαιτούσε μία διεύρυνση των ορίων αυτού που ορίζεται τις τελευταίες δεκαετίες ως «χώρος της εναλλακτικής/πνευματικής αναζήτησης». Ανεξήγητα φαινόμενα, παγκόσμια μυστήρια, αρχαία Ελλάδα και φιλοσοφία, άγνωστη ιστορία, παράξενες ανθρώπινες δυνάμεις, θρησκειολογία, μεταφυσική (ως κλάδος της φιλοσοφίας), θέματα παγκοσμιοποίησης και γεωπολιτικής, εσωτερικής αναζήτησης, εναλλακτικά ταξίδια και περιηγήσεις, καθώς επίσης και η εξέταση των θεωριών συνωμοσίας μέσα από ένα εντελώς διαφορετικό πρίσμα, που δίνει βάση στα γενεσιουργά αίτια των εν λόγω σεναρίων και πολλές φορές στην απομυθοποίησή τους. Ολα τα παραπάνω θεωρήσαμε –και εξακολουθούμε να θεωρούμε- πως μπορούν κάλλιστα να αποτελέσουν την ταυτότητα της ατζέντας ενός σύγχρονου αναζητητή.

Τα «Φαινόμενα» αποτέλεσαν εν τέλει ένα πρωτοποριακό για τα ελληνικά δεδομένα έντυπο πνευματικής αναζήτησης, που κατάφερε –με επιτυχία νομίζω- να βαδίσει στο δύσκολο δρόμο της έρευνας του αγνώστου, αλλά και μιας όσο το δυνατόν περισσότερο ορθολογικής ερμηνείας των παραξενιών του κόσμου που μας περιβάλλει, ικανοποιώντας ταυτόχρονα τόσο τον πεπειραμένο ερευνητή του χώρου, όσο και τον αδαή –στα συγκεκριμένα θέματα- αναγνώστη. Επρόκειτο για ένα άκρως επιτυχημένο εκδοτικό πείραμα, που θέλω να πιστεύω πως έδωσε τα κατάλληλα ερεθίσματα σε χιλιάδες συμπολίτες μας ώστε να στρέψουν το βλέμμα τους σε πεδία αντισυμβατικά και να νιώσουν την ικανοποίηση και τη χαρά της προσωπικής έρευνας.

Στα «Φαινόμενα» κάναμε τα τελευταία τέσσερα χρόνια ένα ωραίο ταξίδι. Για εμένα προσωπικά το ταξίδι αυτό τελειώνει κάπου εδώ και η αναζήτηση της Ιθάκης θα συνεχιστεί από άλλες ατραπούς. Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους αναγνώστες των «Φαινομένων» για τη στήριξή τους όλο αυτό το διάστημα. Θα έχουμε τη δυνατότητα να επικοινωνούμε τόσο από μέσα από το metafysiko.gr, όσο και από τη Ραδιοφωνική ΑστρικήΠύλη.


Σημείωση: Το κείμενο δημοσιεύτηκε στη στήλη μου "Δούρειος Ίππος", στο περιοδικό "Φαινόμενα" του Ελεύθερου Τύπου (τ. 181, Οκτώβριος 2014).


Η φιλοσοφία της περιπλάνησης

Κυριακός Αγκωνίτης: Ένας ξεχωριστός ταξιδευτής της Αναγέννησης








Τη Δευτέρα 16 Δεκεμβρίου το Μέγαρο Μουσικής φιλοξένησε δύο ακόμα διαλέξεις του ετήσιου κύκλου ομιλιών «Η Ελλάδα και η Δύση». Στα μικρόφωνα βρέθηκαν οι Ελένη Τούντα, Λέκτορας στον Τομέα Αρχαίας Ελληνικής, Ρωμαϊκής, Βυζαντινής και Μεσαιωνικής Ιστορίας της Δύσης στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, που μίλησε για τη «Δ΄ Σταυροφορία (1204) ανάμεσα στην ιστορία και στην ιστοριογραφία» και ο Νικήτας Σινιόσογλου, Διδάκτωρ Φιλοσοφίας Πανεπιστημίου Κέμπριτζ που ανέπτυξε το θέμα «Μνήμη και ανάμνηση στον Κυριάκο Αγκωνίτη: προς μια φιλοσοφία της περιπλάνησης».

Θα σταθώ στη δεύτερη ομιλία, η οποία οφείλω να ομολογήσω πώς ήταν από τις καλύτερες που έχω παρακολουθήσει τα τελευταία χρόνια. Κύριο θέμα της ήταν η γνωριμία του κοινού με τον σημαντικότερο αρχαιοδίφη της περιόδου της Αναγέννησης, τον Ιταλό Κυριακό Αγκωνίτη (1391-1452). Ο Κυριακός ήταν έμπορος από την Ανκόνα που από πολύ μικρή ηλικία ήρθε σε επαφή με αρχαιολογικά αντικείμενα του ελληνορωμαϊκού κόσμου. Ηταν χριστιανός, αποκαλούσε όμως τον Ιησού ενσαρκωμένο Δία και δεν δίσταζε να προσευχηθεί μία στον ευαγγελιστή Λουκά και την άλλη στην Αρτεμη. Αγαπημένος του θεός ήταν ο Ερμής, προστάτης των εμπόρων και των ταξιδευτών. Από την ενηλικίωσή του και έπειτα ξεκίνησε να ταξιδεύει σε όλη τη Μεσόγειο (Αδριατική, Ελλάδα, Μ. Ασία, Αίγυπτο κ.α), με σκοπό να συναντήσει από κοντά τα λείψανα του χαμένου αυτού πολιτισμού. Τον απασχολούσαν έντονα τα ζητήματα της καταγραφής αρχαίων επιγραφών και της συλλογής αγαλματιδίων και άλλων αντικειμένων εκείνης της περιόδου και στις μέρες μας οι αρχαιολόγοι τον θεωρούν πρόδρομο της αρχαιολογικής επιστήμης. Ηταν άλλωστε ο πρώτος από την εποχή του που πέρασε το στάδιο της κειμενογραφικής αναζήτησης και εισήλθε στο πεδίο της επιτόπιας έρευνας.

Κύριο χαρακτηριστικό της προσωπικότητας του Κυριακού, ο οποίος αξίζει να αναφέρουμε πως υπήρξε φίλος του Πλήθωνα Γεμιστού, είναι η ίδια προσέγγιση της φιλοσοφίας των περιπλανήσεών του. Κι αυτό διότι δεν μοιάζει να συγκινείται από τους τόπους που επισκέπτεται ή από την ιστορική βαρύτητα που τους διακρίνει, αλλά από μία μάλλον παραφυσική θεώρηση του κόσμου. Ο ίδιος υποστήριζε πώς ταξίδευε από πόλη σε πόλη «υπακούοντας στην ακατανίκητη ορμή να δει, σε ένα καθεστώς υπεραυξημένης ψυχικής εγρήγορσης». Όπως ανέφερε ο Σινιόσογλου, «εν μέσω ερειπίων ο Κυριακός εντείνει ή επιβραδύνει τον περιηγητικό ρυθμό του, δημιουργεί έναν προσωπικό χρόνο που προκαλεί ισχυρές ψυχολογικές μεταβολές. Βρίσκεται διαρκώς εντός θραυσμάτων. Μιλά μέσα από αυτά. Η φωνή του φαίνεται να είναι δική τους φωνή, όμως απηχεί το πνεύμα του κάθε τόπου (genius loci)». Και πιο κάτω σημειώνει: «Δεν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για την σπανιότητα των ευρημάτων, όσο για την ψυχική ένταση της συνάντησης μαζί τους. Η περιπλάνηση είναι πράξη επανοικειοποίησης του αρχαίου χώρου και κυρίως παρελθόντων διαθέσεων και συναισθημάτων, όσων κάποτε ενέπνευσαν επιγραφές, αναθηματικές στήλες και κατασκευές». Θα τολμούσα να συγκρίνω αυτήν ακριβώς την προσέγγιση του Κυριακού με ότι οι ασχολούμενοι με την σύγχρονη επιστήμη της Παραψυχολογίας αποκαλούν ψυχομετρία, τη δυνατότητα (ή τη διάθεση τέλος πάντων) δηλαδή κάποιων ανθρώπων να «βλέπουν» ή να αισθάνονται εικόνες, συναισθήματα και καταστάσεις, αγγίζοντας αντικείμενα.


Αναμφίβολα ο Κυριακός Αγκωνίτης υπήρξε ένας πολύ παράξενος άνθρωπος, με ξεχωριστές ανησυχίες και εμπειρίες, διαθέτοντας μια ιδιαίτερη ταξιδιωτική φιλοσοφία που μόνον όσοι έχουν καταστεί –έστω και μια φορά στη ζωή τους- αρχαιοπεριηγητές θα μπορούσαν να ψηλαφίσουν και να αξιοποιήσουν για τον εαυτό τους. Αλλωστε όπως σημειώνει ο Σινιόσογλου, «η μελαγχολία και λύπη του πλάνητα δεν ολισθαίνει στην κατάθλιψη, Το αντίθετο συμβαίνει, πυροδοτεί μια δημιουργική δίνη»… Οσοι ενδιαφέρονται να εντρυφήσουν στον σαγηνευτικό κόσμο της περιηγητικής φιλοσοφίας του Κυριακού, παραπέπονται στο βιβλίο «To Wake the Dead:A Renaissance Merchant and the Birth of Archaeology».

Σημείωση: Το κείμενο αυτό του Μηνά Παπαγεωργίου πρωτοδημοσιεύτηκε στη στήλη "Δούρειος Ίππος" του περιοδικού "Φαινόμενα" (Ελεύθερος Τύπος) στις 21/12/2013.

Ο Μυθικισμός και το egolpion

Απάντηση σε άρθρο-κριτική που δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο egolpion σχετικά με τον Μυθικισμό και το Caesar's Messiah.





Την Τετάρτη 24 Οκτωβρίου δημοσιεύθηκε στο blog «αντιαιρετικόν εγκόλπιον» ένα κείμενο με τίτλο «Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΜΑ ΤΩΝ ΡΩΜΑΙΩΝ!(Ανασκευή μιας ακόμη αντιχριστιανικής τερατολογίας) – ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ».
Αφορμή για τη συγγραφή του εν λόγω άρθρου στάθηκε το κείμενο της εβδομαδιαίας στήλης μου «Δούρειος Ίππος» στο περιοδικό «Φαινόμενα» του Ελεύθερου Τύπου (τεύχος της 19ης Οκτωβρίου), που αναφερόταν στη διοργάνωση της ημερίδας Covert Messiah στο Λονδίνο (19/10) με τη συμμετοχή των Μυθικιστών Kenneth Humphreys και Joseph Atwill.
Αφού αρχικά ευχαριστήσω τους διαχειριστές του egolpion για την προβολή της στήλης μου μέσα από την ιστοσελίδα τους, ας σχολιάσω εν τάχει και ορισμένα από όσα έγραψαν (οι υπογραμμισμένες φράσεις δικές τους).


Από το «Caesar’s Messiah» στο «Covert  Messiah»! Το δεύτερο μέρος του παραμυθιού που δεν πείθει ούτε τους ίδιουςτους μυθοπλάστες! 

Δεν υπάρχει κανένα «δεύτερο μέρος» και προφανώς δεν έγινε κατανοητό περί τίνος ακριβώς πρόκειται. Το Caesar’s Messiah είναι το μυθικιστικό ντοκιμαντέρ που εν πολλοίς βασίστηκε στο ομώνυμο βιβλίο του Αμερικανού Μυθικιστή ερευνητή και συγγραφέα Joseph Atwill (στο οποίο προτάσσει τη θεωρία του για τη Ρωμαϊκή καταγωγή του χριστιανισμού προβάλλοντας τις ομοιότητες μεταξύ του Ιησού και του Ρωμαίου αυτοκράτορα Τίτου). Στο ντοκιμαντέρ Caesar’s Messiah συμμετείχαν και άλλοι Μυθικιστές από τις ΗΠΑ, τη Βρετανία και την Αυστραλία, οι οποίοι είχαν δηλώσει εξ αρχής δημόσια ότι δεν ασπάζονται κατ’ ανάγκη τις θέσεις του Atwill (βλ. την D.M Murdock ή τον Timothy Freke). Όσοι έχουν μπει στον κόπο να παρακολουθήσουν το ντοκιμαντέρ Caesar’s Messiah θα έχουν διαπιστώσει ότι προβάλλονται κι άλλες θέσεις πάνω στο πρόβλημα της ιστορικότητας του Ιησού, πέραν αυτής που προβάλλει ο Atwill (γι’ αυτό άλλωστε και η παρακολούθησή του αποκτά επιπλέον ενδιαφέρον).


Προφανώς οι συντελεστές του έχουν και σκοπό και διάθεση να εξακολουθήσουν τον κατήφορο της γελοιοποίησης μέσω παραμυθιών που αναβαπτίζονται …επιστημονικές μελέτες!

Στις μέρες μας το επιστημονικό ορίζεται ως το «σύστημα απόκτησης γνώσης με βάση την επιστημονική μεθοδολογία που βασίζεται στην επιστημονική έρευνα καθώς και στην οργάνωση και ταξινόμηση της αποκτώμενης με αυτόν τον τρόπο γνώσης». Το «επιστημονικό» δεν πρέπει να καθίσταται ένας όρος-ταμπού. Οποιαδήποτε έρευνα ακολουθεί συγκεκριμένες διαδικασίες μεθοδολογίας, πειραματισμών και αποτύπωσης πορισμάτων με εργαλείο τον Ορθό Λόγο είναι επιστημονική. Μπορεί να είναι σωστή, μπορεί λανθασμένη, αλλά είναι επιστημονική (άλλωστε ακόμα και τα σύγχρονα επιστημονικά «θέσφατα» δεν είναι τίποτα περισσότερο από επιστημονικές θεωρίες που έχουν επικρατήσει έναντι άλλων). Οι "απόλυτες" αλήθειες και τα δόγματα σαφέστατα και δεν ανήκουν στο επιστημονικό (γι'αυτό και αντιλαμβάνομαι το ιδιαίτερο... κόμπλεξ που υπάρχει με τη συγκεκριμένη λέξη). 


Το αστείο ξεκίνησε πέρσι 27 Οκτωβρίου με την προβολή του «πολυαναμενόμενου» ντοκιμαντέρ Caesar’s Messiah από τον σκηνοθέτη Fritz Heede. Τότε σε άρθρο μας είχαμε παρουσιάσει ένα μικρό μόνο μέρος των ιστορικών μαρτυριών για το Ιησού Χριστό.

Οι ιστορικές (;) μαρτυρίες που παρουσιάστηκαν στο περσινό άρθρο του egolpion σαφέστατα και δεν είναι δυνατό να υποστηρίξουν την ιστορικότητα του Ιησού. Όλα τα δεδομένα που παρουσιάζονται εκεί αποτελούν είτε πλαστα/εμβόλιμα χωρία (κυρίως της εποχής του Ευσέβιου), είτε αναφορές σε άλλα πρόσωπα –και όχι στον Ιησού των Ευαγγελίων-, είτε "μαρτυρίες" που εμφανίζονται αρκετές δεκαετίες μετά τον υποτιθέμενο θάνατό του, σε περιόδους όπου οι ιστορίες των ευαγγελίων είχαν ήδη ξεκινήσει να διαδίδονται.
Άλλωστε όπως τονίζω και στο προσφάτως εκδοθέν βιβλίο μου «Το πρόβλημα της ιστορικότητας του Ιησού» (εκδ. Δαιδάλεος), αυτού του είδους η επιχειρηματολογία θεωρείται παντελώς απαρχαιωμένη στο εξωτερικό και το debate μεταξύ των υποστηρικτών της ιστορικότητας του Ιησού και των Μυθικιστών έχει περάσει σε άλλα, περισσότερο εξειδεικευμένα πεδία. Στην Ελλάδα οι απολογητικές ιστοσελίδες όπως το egolpion εξακολουθούν δυστυχώς να διατηρούν την αντιμυθικιστική επιχειρηματολογία των αρχών του 20ου αιώνα, όπως π.χ αυτή αποτυπώνεται στα κείμενα του Έλληνα καθηγητή θεολογίας Γρηγορίου Παπαμιχαήλ κατά τη δεκαετία του ’20. Ίσως θα έπρεπε να φροντίσουν να φρεσκάρουν περισσότερο τις γνώσεις και το οπλοστάσιο των επιχειρημάτων τους για να αντικρούσουν τις μυθικιστικές θέσεις (τις οποίες σαφέστατα δεν εκπροσωπεί μονάχα ο Atwill…).


Δεν έχει σημασία που ο ίδιος ο αρθρογράφος δηλώνει ότι η «επιστημονική» θεωρία που μας παρουσιάζει έχει πολλά κενά έτσι ώστε να έχει «δεχτεί επικριτικά σχόλια ακόμα και από εκπροσώπους του μυθικιστικού κινήματος»! 


Καλώς ή κακώς ο Μυθικισμός δεν αποτελεί θρησκεία ούτε κάποιου είδους αίρεση, αλλά μια επιστημονική θέση που βασίζεται στη μελέτη μιας σειράς θεματικών ενοτήτων όπως είναι η ιστορία, η μυθολογία, η θρησκειολογία, η εθνολογία, η κοινωνιολογία κ.α. Επίσης ο Μυθικισμός δεν διαθέτει κάποιο ενιαίο δόγμα, ούτε κάποιας μορφής οργάνωση που να συνδέει τους δεκάδες σήμερα ειδικούς που ερευνούν τις αμέτρητες πτυχές της ιστορικότητας του Ιησού (και όχι μόνον). Αυτό σημαίνει ότι κάθε άποψη, θεωρία ή εργασία που δημοσιεύεται, περνάει από τα φίλτρα πολλών ανθρώπων (ακαδημαϊκών και ανεξάρτητων ερευνητών) που ενδεχομένως να ασκήσουν ακόμα και δριμεία κριτική απέναντι στις θέσεις των «συναδέλφων» τους. Είναι λοιπόν απολύτως φυσιολογικό το γεγονός ότι μια θέση που ενδεχομένως να παρουσιάζει ορισμένα κενά (στην προκειμένη περίπτωση αυτή του Atwill) να δέχεται κριτική από άλλους Μυθικιστές. Το γεγονός αυτό όμως σαφέστατα και δεν ακυρώνει τη σοβαρότητα της έρευνας γύρω από την ιστορικότητα του Ιησού.
Έχει ήδη γίνει αντιληπτό ότι για τους ανθρώπους που απασχολούνται σε έναν αντιαιρετικό φορέα, η αντιμετώπιση του… νέου φρούτου που ονομάζεται «Μυθικισμός» δεν αποτελεί μια εύκολα διαχειρίσιμη υπόθεση (αν και στην Ελλάδα έχουμε συνηθίσει τους «παρατηρητές» αυτού του είδους των επιτροπών της ορθόδοξης εκκλησίας να χαρακτηρίζουν ως αίρεση απλά οτιδήποτε δεν τους κάνει κέφι).


Σημασία έχει ότι «άλλες μυθικιστικές σχολές και προσεγγίσεις έχουν ξεκινήσει εδώ και αρκετά χρόνια να ακούγονται από τα ακαδημαϊκά έδρανα…».

Σαφέστατα και κάτι τέτοιο έχει τεράστια σημασία και είναι περιττό νομίζω να αναφέρω το γιατί.

Εύστοχη ομολογουμένως η αναφορά του αρθρογράφου στην περίφημη δήλωση του κ.Μάριου Μπέγζου για την Ιστορικότητα του Ιησού. Αλήθεια όμως, γιατί εξαφανίστηκε από το διαδίκτυο το βίντεο με τη συνέντευξή του στη δημοσιογράφο κ.Ρίκα Βαγιάνη;

«Κάτι το οποίο αποδεικνύεται, επιβάλλεται κιόλας. Αν η ύπαρξη του Χριστού αποδεικνυόταν μαθηματικώς – ιστορικώς, θα ήταν υποχρεωτική για τους ανθρώπους, ενώ τώρα είναι στη διάθεση των ανθρώπων. Δεν είναι υποχρεωτική, είναι μόνο δεσμευτική». (πηγή)

Δεν μπορώ να είμαι σε θέση να γνωρίζω τα «εσωτερικά» ζητήματα που πιθανώς να έχουν στο egolpion με τον κ. Μπέγζο. Αυτό που έχει σημασία, είναι πως ο νυν κοσμήτωρας –αν δεν κάνω λάθος- της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, δεν μπορεί να είναι ένα τυχαίο πρόσωπο και σαφέστατα οι προ τριών ετών δημόσιες δηλώσεις/παραδοχές του αναφορικά με την ιστορικότητα του Ιησού αποκτούν βαρύνουσα σημασία.
Ετσι αντί να κρίνουν επί της ουσίας τις θέσεις του, στο egolpion προτίμησαν να αναρωτηθούν για την τύχη του "επίμαχου" βίντεο στο youtube, παραθέτοντας μάλιστα ως πηγή τους έναν σύνδεσμο από την… αξεπέραστη εφημερίδα των προφητειών, των ψεκασμών και των Ελοχίμ (τουλάχιστον «οι δράκοι, οι μονόκεροι και τα τρολς» παρουσιάζονται στα «Φαινόμενα» μέσα στο πλαίσιο της λαογραφίας και των παραδόσεων των λαών).


Μηνάς Παπαγεωργίου / meta-journalist (25/10/2013)



Μύθος οι χριστιανοί μάρτυρες;


Το νέο βιβλίο που ταράζει τα νερά στο πεδίο της θρησκευτικής κριτικής







Το 2003, η κυκλοφορία του βιβλίου «Κώδικας Ντα Βίντσι» από τον Αμερικανό συγγραφέα Νταν Μπράουν, είχε προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις εκατομμυρίων χριστιανών πιστών σε ολόκληρο τον κόσμο, ενώ αντίστοιχες αναταράξεις παρατηρήθηκαν και στους κόλπους της Εκκλησίας. Παρ’ όλα αυτά, αν και στο έργο εμπεριέχονταν ιστορικά στοιχεία, ο Μπράουν είχε παρουσιάσει ένα μυθιστόρημα.

Δέκα χρόνια αργότερα, ένα νέο βιβλίο έρχεται να… ταράξει και πάλι τα νερά, αυτή τη φορά όμως μέσα από ένα καθαρά ιστορικό και ερευνητικό πρίσμα. Στα τέλη της προηγούμενης εβδομάδας, κυκλοφόρησε στο εξωτερικό η νέα μελέτη της Καντίντα Μος, καθηγήτριας της Καινής Διαθήκης και της ιστορίας των πρωτοχριστιανικών χρόνων στο Πανεπιστήμιο της Νοτρ Νταμ, με τίτλο «Ο Μύθος των διωγμών: Πώς οι πρωτοχριστιανοί επινόησαν την ιστορία των μαρτύρων» (εκδ. HarperOne). Στο νέο αυτό βιβλίο, με τον προκλητικό η αλήθεια τίτλο, η συγγραφέας υποστηρίζει ότι οι ιστορίες για τα βασανιστήρια που υπέστησαν οι πρώτοι χριστιανοί μάρτυρες κατά τη διάρκεια των διωγμών που εξαπέλυσαν εναντίον τους οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες, αποτέλεσαν στην ουσία έναν μύθο που ξεκίνησε να διαμορφώνεται κατά τον τέταρτο μεταχριστιανικό αιώνα, αμέσως μετά την επικράτηση του χριστιανισμού στην αυτοκρατορία. 

Ετσι όλες οι περιγραφές για τις κρυφές τελετουργίες στις κατακόμβες, τη μάχη με τα λιοντάρια στις αρένες ή οι δοκιμασίες στις καμίνους, αποτέλεσαν στην ουσία εφεύρημα των πρώτων πατέρων που απώτερο στόχο είχαν την τόνωση της πεποίθησης στις μάζες, ότι οι νέες διδασκαλίες του χριστιανισμού αποτελούσαν όντως τη νέα θρησκεία των φτωχών και καταπιεσμένων. «Οι Χριστιανοί δεν έγιναν ποτέ θύματα συνεπούς και στοχευμένου διωγμού», υποστηρίζει με σιγουριά η Μος, που στον πρόλογο του βιβλίου της αναφέρει πως για τις ανάγκες της έρευνάς της «ξεσκόνισε» όλες τις σχετικές αναφορές στα Ρωμαϊκά και εκκλησιαστικά αρχεία, εντοπίζοντας πολλά λάθη, διαστρεβλώσεις και αντικρουόμενα στοιχεία που καταδεικνύουν την απάτη.

 Επιπλέον, εντοπίζει πάμπολλες ομοιότητες των ιστοριών που αφορούν τους χριστιανούς μάρτυρες, με άλλες, προγενέστερες νεκρικές παραδόσεις των Ρωμαίων, των Ιουδαίων, αλλά και των Ελλήνων, μια αναζήτηση που μάλλον εισέρχεται στα χωράφια του Μυθικισμού! Κάνει δηλαδή λόγο, για ένα είδος επεξεργασμένης αντιγραφής, μια διαδικασία αντίστοιχη της «λογοτεχνικής μιμήσεως», για την οποία κάνει λόγο ο Αμερικανός καθηγητής Dennis MacDonald στην πολύ ενδιαφέρουσα μελέτη του "Το Κατά Μάρκον Ευαγγέλιον και τα Ομηρικά Έπη". Ευελπιστούμε το βιβλίο της Καντίντα Μος, η οποία διατελεί συνεργάτης του History Channel έχοντας σπουδάσει σε Οξφόρδη και Γέηλ, να μεταφραστεί σύντομα και στη γλώσσα μας.

Σε ότι αφορά το πρόβλημα των παραχαράξεων των κειμένων του χριστιανισμού, αυτό ήταν έντονο ήδη κατά τους πρωτοχριστιανικούς αιώνες, πριν ακόμα και από την επιβολή του ως επίσημης θρησκείας της αυτοκρατορίας, σε μια περίοδο όπου το έργο της αναπαραγωγής των βιβλίων γινόταν από αντιγραφείς, συχνά όχι ιδιαίτερα μορφωμένους. Χαρακτηριστικά είναι τα όσα αναφέρει κατά τον 3ο μεταχριστιανικό αιώνα ο πατέρας της Εκκλησίας, Ωριγένης: «Οι διαφορές μεταξύ των χειρογράφων είναι μεγάλες, είτε εξαιτίας της αμέλειας κάποιων αντιγραφέων, είτε λόγω της διεστραμμένης απερισκεψίας κάποιων άλλων. Είτε αμελούν να ελέγξουν αυτό που έγραψαν, είτε, καθώς ελέγχουν, κάνουν προσθήκες ή αφαιρέσεις, όπου τους αρέσει». Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αναζητήσουν περισσότερες πληροφορίες στο έργο του ακαδημαϊκού Bart Ehrman, «Παραφράζοντας τα λόγια του Ιησού», που κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ενάλιος.



Σημείωση: Το κείμενο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στη στήλη του Μηνά Παπαγεωργίου, "Δούρειος Ίππος", στο εβδομαδιαίο περιοδικό του Ελεύθερου Τύπου, τα "Φαινόμενα" (9/3/2013)

Ο Μυθικισμός διώκεται!


Ιρλανδός ιερέας χάνει τη δουλειά του για τις Μυθικιστικές  θέσεις που ασπάζεται.






Ο Μυθικισμός διώκεται!

Ο υψηλόβαθμος ιερέας της Δομινικανής εκκλησίας της Ιρλανδίας και καθηγητής στο Ινστιτιτούτο Βιβλικών Μελετών του Limerick, Thomas L. Brodie, αναγκάστηκε να παραιτηθεί από τη θέση του στη διδασκαλία της Βίβλου λίγο μετά τη συγγραφή του νέου του βιβλίου που υποστήριζε τις Μυθικιστικές θέσεις για έναν ανύπαρκτο ιστορικά Ιησού!

Ο π. Thomas Brodie υποστήριξε τα λεγόμενά του μέσα από το έργο του «Beyond the Quest for the Historical Jesus» (εκδ. Sheffield Phoenix Press Ltd). Η δημοσιοποίηση των απόψεών του προκάλεσε οργή στα μέλη του τάγματός του, γι’ αυτό και πριν από μερικές ημέρες απομακρύνθηκε από τη θέση του στο Δομινικανό Ινστιτιτούτο Βιβλικών Μελετών του Limerick, στην οργάνωση και ανάπτυξη του οποίου είχε μάλιστα συνεισφέρει τα μέγιστα κατά τα προηγούμενα χρόνια. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Ιρλανδικής «Sun», ο βετεράνος καθηγητής αποβλήθηκε επίσης από οποιαδήποτε δραστηριότητα αφορά τη διδασκαλία και τη συγγραφή κειμένων για λογαριασμό του Ινστιτούτου.
Ο Brodie είχε ξεκινήσει να θέτει ερωτήματα για την ιστορική ύπαρξη του Ιησού από τη δεκαετία του ’70, παρ’ όλα αυτά δεν είχε κάνει μέχρι σήμερα τις απόψεις του γνωστές στο ευρύ κοινό. Τα τελευταία δώδεκα χρόνια δούλευε ανελλιπώς στο συγγραφικό του project, μια εργασία η οποία σόκαρε τους συναδέλφους του όταν εκδόθηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο. Στο βιβλίο, ο Brodie υποστηρίζει ότι πολλές από τις πράξεις που αποδίδονται στον Ιησού μέσω των ευαγγελίων αποτελούν αντιγραφές από χωρία της εβραϊκής Βίβλου ή σε ορισμένες περιπτώσεις, από νεώτερα θρησκευτικά κείμενα. Καλά πληροφορημένη πηγή δήλωσε στην «Sun» πως η έκδοση του πονήματος προκάλεσε αναστάτωση στους θρησκευτικούς κύκλους της χώρας.

Ο πατέρας Gerard Norton που αντικατέστησε τον Brodie στο Ινστιτούτο, επιμένει ότι ο τελευταίος απλά εγκατέλειψε τη θέση του εξ’ αιτίας του τερματισμού της θητείας του και η παραίτησή του έγινε δεκτή. Οι προσπάθειες των δημοσιογράφων της Sun να επικοινωνήσουν με τον Ιρλανδό ιερέα μέσω των εκδοτών του βιβλίου του στέφθηκαν ανεπιτυχείς.

Να σημειώσουμε εδώ ότι ο Brodie δεν αποτελεί τον μοναδικό… «μάρτυρα» των Μυθικιστών. Το 1842 ο Γερμανός καθηγητής Θεολογίας στο πανεπιστήμιο του Tubingen, Bruno Bauer, έχασε την έδρα του εξ’ αιτίας της δημοσίευσης  του έργου « Kritik der evangelischen Geschichte der Synoptiker » στο οποίο και αμφισβήτησε την αυθεντικότητα των Επιστολών του Παύλου (στις οποίες διέκρινε την επιρροή της Στωικής φιλοσοφικής σχολής) και το ρόλο του Φίλωνα στο νεοσύστατο Χριστιανισμό. Ο Bauer ήταν από τους πρώτους που στάθηκε στην ιστορικότητα του Ιησού, απορρίπτοντάς την κατηγορηματικά.
Τέλος, το 1999 ο επίσης Γερμανός καθηγητής της Καινής Διαθήκης στο πανεπιστήμιο του Gottingen, Gerd Ludemann, έχασε για 10 περίπου χρόνια την έδρα του (την επανέκτησε μετά από αγώνες), αμέσως μετά τη δημοσίευση του βιβλίου του «The Great Deception: And What Jesus Really Said and Did», όπου και υποστήριξε πως μόλις ένα 5% των λόγων που αποδίδονται στον Ιησού στα ευαγγέλια θα μπορούσε πραγματικά να ανήκει σε κάποιο ιστορικό πρόσωπο...

Υ.Γ Όσοι επιθυμούν να μελετήσουν εκτενέστερα τις θέσεις του Brodie παραπέμπονται στις σχετικές δημοσιεύσεις του Μυθικιστικού ιστολογίου Vridar.

Μηνάς Παπαγεωργίου (meta-journalist) – 23/1/2013

Η ανάπτυξη που πνίγει



Για τους επιβαλλόμενους "στόχους" στη ζωή μας









Η ανάπτυξη που πνίγει


Στα μέσα του περασμένου Αυγούστου, το ίδρυμα Μπιλ και Μελίντα Γκέιτς διοργάνωσε στο Σιατλ των ΗΠΑ μια πρωτότυπη και εκκεντρική έκθεση καινοτομίας με τίτλο «Εφευρίσκοντας εκ νέου την τουαλέτα». Σε αυτήν οι διοργανωτές παρουσίασαν στο κοινό 28 διαφορετικές ιδέες για εναλλακτικές τουαλέτες, που λειτουργούν π.χ χωρίς δίκτυο αποχέτευσης, χωρίς νερό, δίχως τη βοήθεια του ηλεκτρισμού, με εξαιρετικά μειωμένο κόστος κτλ. Αξιοσημείωτη είναι μάλιστα η φιλοδοξία του ιδρύματος Γκέιτς, οι υπεύθυνοι του οποίου ανακοίνωσαν πως το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα πρόκειται να διατεθούν περί τα 370 εκατομμύρια δολλάρια για την εκμετάλλευση ιδεών που θα αφορούν την κατασκευή νέου τύπου τουαλετών. Αλλωστε οι κακές συνθήκες υγιεινής των ήδη υπαρχόντων, ευθύνονται-όσο περίεργο κι αν σας φαίνεται- για το θάνατο εκατομμυρίων ανθρώπων κάθε χρόνο σε ολόκληρο τον κόσμο.

Για ποιον λόγο όμως επελέγη το συγκεκριμένο ζήτημα για τον «Δούρειο Ιππο» αυτής της εβδομάδας; Αφορμή αποτέλεσε ένα πρόσφατο άρθρο του Economist σύμφωνα με το οποίο «κανείς δεν έχει εφεύρει πρόσφατα κάτι τόσο χρήσιμο όσο η λεκάνη της τουαλέτας». Και το περιοδικό συνεχίζει αναφέροντας πως «με τις καθαρές γραμμές και το φιλικό τρόπο χρήσης, η ταπεινή λεκάνη έχει μεταμορφώσει τις ζωές δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Και δεν ήταν μόνο η σύγχρονη αποχέτευση που επινοήθηκε από τους μεγάλους εγκεφάλους στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα: δημιούργησαν το αυτοκίνητο, το αεροπλάνο, το τηλέφωνο, το ραδιόφωνο και τα αντιβιοτικά». Τα προηγούμενα μας βάζουν αυτόματα σε σκέψεις, όχι τόσο για τους ίδιους τους προβληματισμούς που εκφράζονται στο πασίγνωστο διεθνές έντυπο, αλλά περισσότερο για μια… αλλόκοτη «λογική» που μοιάζει να εκφράζεται ολοένα και περισσότερο τελευταία.

Κι αυτό γιατί το άρθρο αυτό του Economist αποτελεί την κορυφή του παγόβουνου ενός συγκεκριμένου σκεπτικού, βάση του οποίου εξάγεται το συμπέρασμα πως ο «ρυθμός της ανθρώπινης καινοτομίας» μοιάζει να παρουσιάζει πτώση τις τελευταίες δεκαετίες στον ανεπτυγμένο κόσμο, παρά την εμφανή πρόοδο σε ποικίλους τομείς της τεχνολογίας. Αυτή η περίεργη –έως και ακατανόητη- «ανησυχία» που εκφράζεται (άραγε κάποιας ομάδας φιλοσόφων, επιστημόνων, δημοσιογράφων, κοινωνιολόγων ή μήπως μεγαλοεπιχειρηματιών;), καταλήγει στο συμπέρασμα πως ένα τέτοιο γεγονός θα μπορούσε να οδηγήσει σε επιβράδυνση της «ανάπτυξης», άλλη πονεμένη λέξη, ιδίως για τους Ελληνες και της «παραγωγικότητας». Κλείνοντας, ο συντάκτης του κειμένου επιχειρεί να… καθησυχάσει κάπως τους αναγνώστες, σημειώνοντας πως τεχνολογικές «επαναστάσεις» όπως η τρισδιάστατη εκτύπωση αντικειμένων και η παραγωγή αυτοκινήτων που θα έχουν τη δυνατότητα να κινούνται χωρίς πλοήγηση στους δρόμους, θα εξισορροπήσουν κάπως τα πράγματα στο μέλλον.

Δεν γνωρίζω εάν οι αναγνώστες ανησύχησαν όντως με την είδηση για την επιβράδυνση του ρυθμού καινοτομίας που παρατηρείται τελευταία… Γεγονός είναι ότι μέσω της επιβαλλόμενης γραμμικής αντίληψης που έχουμε για τον χρόνο, δεν είναι λίγες οι φορές που έχουμε ακούσει για κάποιους μεγάλους «στόχους» που καλούμαστε να επιτύχουμε. Στόχους πολύ συχνά ακατανόητους, τόσο ως προς τη χρησιμότητά τους στην καθημερινότητά μας, όσο και προς την ουσία της ίδιας της ζωής. Ομως η ουσία βρίσκεται στο ίδιο το ταξίδι, όπως έγραψε και ο Καβάφης. Γι’ αυτό ας προσπερνάμε χαμογελώντας τέτοιου είδους «επιστημονικές» αναλύσεις, που στην πραγματικότητα προξενούν στο ανθρώπινο υποσυνείδητο πολύ μεγαλύτερη ζημιά σε σχέση με τα καταστροφολογικά σενάρια τύπου 2012…

Σημείωση: Το κείμενο αυτό του Μηνά Παπαγεωργίου (meta-journalist) δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στη στήλη "Δούρειος Ίππος" του περιοδικού "Φαινόμενα" του Ελεύθερου Τύπου στις 19/1/2013.

Νεοναζιστικός Παγανισμός

Η εκδήλωση στη Νομική (26/11/2012) και τα συμπεράσματά μου






Τη Δευτέρα 26 Νοεμβρίου του 2012 πραγματοποιήθηκε στο αμφιθέατρο του πρώτου ορόφου της Νομικής σχολής του πανεπιστημίου Αθηνών μια εκδήλωση με κεντρικό θέμα "Ο Νεοναζιστικός παγανισμός και η Ορθόδοξη εκκλησία". Την οργάνωση ανέλαβε ο εκδοτικός οίκος Άρτος Ζωής και το ΠΜΣ Πολιτική Επιστήμη και Κοινωνιολογία του τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημ. Διοίκησης του ΕΚΠΑ. Ομιλητές ήταν οι: μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως Άνθιμος, ο ιερέας Βασίλειος Θερμός, θεολόγος και ψυχίατρος, ο κ. Σταύρος Γιαγκάζογλου, θεολόγος και σύμβουλος του υπ. Παιδείας και ο κ. Σταύρος Ζουμπουλάκης, πρόεδρος Δ.Σ του ιδρύματος "Άρτος Ζωής".

Ομολογώ πως ο ίδιος ο τίτλος της συγκεκριμένης εκδήλωσης αποτέλεσε από μόνος του την κύρια αιτία που με ώθησε να κατέβω στο κέντρο και να ακούσω με μεγάλη προσοχή τα όσα είχαν να πουν οι ομιλητές. Ήταν άλλωστε και το άρθρο του κ. Ζουμπουλάκη στην "Καθημερινή" λίγες εβδομάδες νωρίτερα που με είχε προϊδεάσει κατάλληλα για τα όσα θα άκουγα. Συγκεκριμένα αυτό που περίμενα να παρακολουθήσω (γι'αυτό και θεώρησα τη συγκεκριμένη εκδήλωση μεγάλης σημασίας), ήταν η χάραξη μιας νέας στρατηγικής της ορθόδοξης εκκλησίας σε ότι αφορά την τακτική της απέναντι στην  Ελληνική Εθνική Θρησκεία. Όμως τελικά οι υποψίες μου διαψεύστηκαν. Και εξηγούμαι:

Ο πρώτος ομιλητής ήταν ο μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως Άνθιμος. Επέλεξε να σταθεί στην κρίση του πνεύματος των Ελλήνων (απόρροια της οποίας είναι η άνοδος του φασισμού) και έκανε λόγο για μια ανάγκη στροφής σε μια παιδεία που θα συνδυάζει το κλασσικό πνεύμα και το ευαγγέλιο (βέβαια δεν μίλησε για τις προηγούμενες απόπειρες "στροφής" σε μια τέτοιου είδους ελληνοχριστιανική παιδεία - βλ. Μεγάλη ιδέα, άνοδος εθνικισμού και Χούντα)! Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος της ομιλίας του αποτέλεσαν "τσιτάτα" (quotes) αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων!

Ακόμα μεγαλύτερη έκπληξη αποτέλεσε η ομιλία του θεολόγου και σύμβουλου του υπ.παιδείας κ. Γιακάζογλου, ο οποίος αφιέρωσε ένα 80% περίπου της ομιλίας του εξετάζοντας τις διαχρονικές σχέσεις του χριστιανισμού με τον ολοκληρωτισμό και το φασισμό. Στάθηκε ιδιαίτερα στην περίοδο της χούντας και τη φιλική στάση των ιεραρχών απέναντι στους στρατηγούς, ενώ εν συνεχεία ήρθε στο σήμερα θίγοντας το ζήτημα της σχέσης του πολιτικού εθνικισμού και του θρησκευτικού (χριστιανικού) φονταμενταλισμού. Για τον Παγανισμό έκανε ελάχιστες αναφορές προς το τέλος της ομιλίας του, κάνοντας λόγο αόριστα για "έναν νεοναζιστικό παγανισμό που εμφανίστηκε σε όλη την Ευρώπη από τις αρχές της δεκαετίας του 80 και εξής".

Ο τρίτος ομιλητής ήταν ο ιερέας Βασίλειος Θερμός. Αφιέρωσε όλη του την ομιλία πραγματοποιώντας μια εξαίσια ψυχανάλυση του τρόπου σκέψης ενός ναζιστή, ενώ στο τέλος παραδέχτηκε πως η κινητήρια δύναμη της Χρυσής Αυγής δεν είναι άλλη από το χριστεπώνυμο πλήθος.

Η τοποθέτηση του τέταρτου ομιλητή του πάνελ, του  κ. Ζουμπουλάκη, φάνηκε να είναι η μόνη που δικαιολόγησε απόλυτα τον τίτλο της εκδήλωσης. Για να εισάγει το κοινό στα όσα ήθελε να επικοινωνήσει, ανέγνωσε αρχικά ορισμένους υβριστικούς αντιχριστιανικούς στίχους τραγουδιού συγκροτήματος στο οποίο ανήκει ο βουλευτής της Χρυσής Αυγής, Γιώργος Γερμενής.
Η αλήθεια είναι όμως ότι δεν κατάφερε να γίνει κατανοητή τη σχέση του παγανισμού με τον ναζισμό, αφού ο όρος "παγανισμός" ουδέποτε τοποθετήθηκε σε ένα σαφές πλαίσιο από τον ομιλητή. Αντιθέτως ως ετυμολογία της φράσης "παγανισμός" χρησιμοποιήθηκαν οι φράσεις "συνώνυμο της βίας", "λατρεία του τόπου", "λατρεία του αίματος" και άλλα παρόμοια, επιεικώς ανιστόρητα ( που προκαλούν αρκετά ερωτηματικά), ιδίως για έναν άνθρωπο του πνεύματος όπως ο κ. Ζουμπουλάκης που διαθέτει ευρύτητα γνώσεων.
Στη συνέχεια ούτε ο πρόεδρος του Δ.Σ του "Άρτου Ζωής" δεν κατάφερε να... ξεφύγει από το κεντρικό -όπως αποδείχτηκε- θέμα της εκδήλωσης, αναφερόμενος στην " ανάγκη αναθεώρησης της στάσης της εκκλησίας απέναντι στην πολιτική", ζητώντας παράλληλα από την κεντρική διοίκηση της ιεραρχίας να πάρει μια ξεκάθαρη θέση απέναντι στο φαινόμενο "Χρυσή Αυγή".

Συμπερασματικά

Συνοψίζοντας τα της συγκεκριμένης εκδήλωσης, ο γράφων δεν έχει παρά να θέσει ένα ουσιαστικό ερώτημα το οποίο περιλαμβάνει τρεις πιθανές απαντήσεις:

Ποιος ήταν πραγματικά ο σκοπός των διοργανωτών και των συμμετεχόντων στο πάνελ;

1) Να αναδείξουν τις ενδοεκκλησιαστικές κόντρες σχετικά με το φλερτ αρκετών ιεραρχών της εκκλησίας της Ελλάδας και της Χρυσής Αυγής;

2) Να διαχωρίσουν τη στάση της εκκλησίας από τις πρακτικές της Χρυσής Αυγής, "ξορκίζοντας" παράλληλα τις αντεθνικές θέσεις αρκετών ιεραρχών της πρώτης σε περιόδους όπως η κατοχή ή η Χούντα;

3) Να προσπαθήσουν να ταυτίσουν τεχνηέντως τον Παγανισμό με την Χρυσή Αυγή, "φορτώνοντας" στους αρχαιόθρησκους τις ρίζες του φασισμού στην Ευρώπη και στην Ελλάδα;

Ίσως να ισχύουν και τα τρία μαζί.
Παρακολουθώντας την εκδήλωση τα τελικά μου συμπεράσματα είναι τα εξής: Για τους δικούς του λόγους ο κ. Ζουμπουλάκης έχει αποφασίσει να σηκώσει τελευταία (με αφορμή την άνοδο της Χρυσής Αυγής) το "λάβαρο" της  σύνδεσης του Παγανισμού και του φασισμού, χρησιμοποιώντας ως επιχείρημα τα κείμενα μιας χούφτας μελών της Χρυσής Αυγής από τη δεκαετία του 80', αδιαφορώντας για το... χριστιανικό προφίλ μέσω του οποίου έχει ανεβάσει κατακόρυφα τα ποσοστά της τα τελευταία χρόνια αλλά και τη συνεργασία της με ορθόδοξους ιεράρχες. Τα επιχειρήματα που προσπάθησε να αναδείξει αποδείχτηκαν έωλα, από τη στιγμή που δεν κατάφερε καν να παρουσιάσει έναν ακαδημαϊκώς αποδεκτό ορισμό του παγανισμού, επιχειρώντας να τον συνδέσει με τη "φιλοσοφία" οργανώσεων τύπου 3ου Ράϊχ ή Χρυσής Αυγής.
Αντιλαμβανόμενοι το "κενό" αυτό, οι υπόλοιποι τρεις συνομιλητές του προτίμησαν να στρέψουν το ζήτημα στην ιστορική πραγματικότητα και στη διαχρονική σχέση φασιστικών και ολοκληρωτικών συμπεριφορών με την εκκλησία.
Αποκορύφωμα όλων των παραπάνω ήταν η σύντομη τοποθέτηση του γενικού γραμματέα θρησκευμάτων, κ. Γιώργου Καλαντζή, ο οποίος υποστήριξε πως κεντρικός πυλώνας της ιδεολογίας της Χρυσής Αυγής και των Ναζί είναι ο αντισημιτισμός. Ξέχασε βέβαια να αναφέρει ότι οι ρίζες του αντισημιτισμού στην νεότερη Ευρώπη εντοπίζονται στους συντηρητικούς χριστιανούς αντεπαναστάτες του 18ου και 19ου αιώνα που στέκονταν απέναντι σε Διαφωτιστές και Ιακωβίνους...

Ένα πολύ ενδιαφέρον κεφάλαιο ιστορίας φαίνεται πως είναι έτοιμο να ανοίξει στους κόλπους της ελληνικής κοινωνίας. Ή μήπως θα κλείσει κακήν κακώς πριν καλά καλά διαβάσουμε την πρώτη του σελίδα;


Υ.Γ Κατά τη διάρκεια των ερωτήσεων του κοινού ανέβηκε στο βήμα ο συγγραφέας Βλάσης Ρασσιάς ο οποίος αφού έδωσε συγχαρητήρια στους ομιλητές για τις αντιφασιστικές θέσεις που ανέπτυξαν, διερωτήθηκε δικαίως τι θέση είχε ο παγανισμός στον τίτλο της εκδήλωσης, αφού οι ομιλίες που ακούστηκαν αφορούσαν μάλλον... εσωτερικά ζητήματα της ορθόδοξης εκκλησίας! (βλ. τη φωτό του άρθρου). Δείτε σε βίντεο αυτή την παρέμβαση πατώντας εδώ.

Μηνάς Παπαγεωργίου (meta-journalist), 26/11/2012

Στον αυτόματο πιλότο

Για την ανθρώπινη νοημοσύνη και το μέλλον της
 
 






Αρχικός τίτλος: Η ανθρωπότητα στον αυτόματο πιλότο


Τα τελευταία χρόνια η οικονομική κρίση έχει «γονατίσει» τον ευρωπαϊκό νότο αναγκάζοντας εκατομμύρια ανθρώπους να αλλάξουν τους ρυθμούς της μέχρι πρότινος ζωής τους. Παρ’ όλα αυτά, κάνοντας μια πρόχειρη ερώτηση σε γνωστούς και συγγενείς, εύκολα διαπιστώνουμε πως όλοι συμφωνούν στο ότι η εξέλιξη του ανθρώπινου πολιτισμού ακολουθεί μια γραμμική και διαρκώς αυξανόμενη πορεία προς το μέλλον. Είναι τέτοια τα τεχνολογικά επιτεύγματα που κάνουν σε καθημερινό πλέον επίπεδο την εμφάνισή τους, που δίνουν την εντύπωση ότι ο άνθρωπος ανακαλύπτει συνεχώς νέα δεδομένα στον κόσμο γύρω του και οι νέες γενιές γίνονται ολοένα και ευφυέστερες. Λοιπόν, το τελευταίο μην το θεωρείτε και απόλυτα δεδομένο!

Ενας καθηγητής εξελικτικής Βιολογίας από το πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, ονόματι Gerald Crabtree, δημοσίευσε πρόσφατα μια πολύ ενδιαφέρουσα έρευνα στο επιστημονικό journal «Trends in Genetics». Σύμφωνα με αυτήν, το ανθρώπινο είδος θα πρέπει να έφτασε στο ανώτερο εξελικτικό επίπεδο νοημοσύνης του σε μια χρονική περίοδο που προσδιορίζεται από 2.000 έως 6.000 χρόνια πριν από σήμερα. Για να στηρίξει τις θέσεις του σε θεωρητικό επίπεδο, ο καθηγητής εξέτασε το βιοτικό επίπεδο του προϊστορικού ανθρώπου σε σχέση με τον σύγχρονο. Ο μεν πρώτος «πάλευε» σε καθημερινή βάση με τα στοιχεία της φύσης, προσπαθώντας να εξασφαλίσει καταφύγιο και τροφή για την κοινότητά του, ενώ ο μεν δεύτερος δείχνει –σε ένα μεγάλο ποσοστό- να έχει εξασφαλίσει ζητήματα επιβίωσης. 

Αυτό σημαίνει ότι τα «γρανάζια της εξέλιξης της νοημοσύνης μας» έχουν σταματήσει να γυρίζουν ή στην καλύτερη των περιπτώσεων έχουν επιβραδύνει κατά πολύ την λειτουργία τους, προκαλώντας τις αντίστοιχες αλλαγές στα γονίδιά μας. «Η ανάπτυξη των γονιδίων που σχετίζονται με τη νοημοσύνη μας έλαβε χώρα σε έναν κόσμο όπου ο κάθε άνθρωπος βρισκόταν καθημερινά εκτεθιμένος στις δύσκολες συνθήκες του φυσικού περιβάλλοντος, γεγονός που δεν παρατηρείται σήμερα», λέει ο Crabtree. Η εμφάνιση της γεωργίας δεκάδες χιλιάδες χρόνια πριν, οδήγησε την ανθρωπότητα στην κοινωνική οργάνωση. Τότε ήταν που χρειάστηκε η νοημοσύνη που θα τους επέτρεπε να συνυπάρξουν αρμονικά. Ο καθηγητής συνεχίζει φέρνοντας στην εποχή μας έναν αρχαίο Ελληνα: «Στοιχηματίζω ότι αν ένας μέσος πολίτης από την Αθήνα του 1000 π.Χ εμφανιζόταν σήμερα στον κόσμο μας, θα αποτελούσε σύντομα ένα από τα λαμπρότερα και ικανότερα μυαλά, διαθέτοντας άριστη μνήμη, ένα μεγάλο απόθεμα νέων ιδεών και καθαρό μυαλό απέναντι στην αντιμετώπιση σοβαρών ζητημάτων». 

Στο τέλος ο Crabtree τολμά να κάνει μια αρκετά απαισιόδοξη πρόβλεψη, υποστηρίζοντας ότι μέσα στα επόμενα 3.000 χρόνια το ανθρώπινο γένος θα έχει υποστεί τουλάχιστον δύο σημαντικές γενετικές μεταλλάξεις οι οποίες θα μειώσουν κατά πολύ τις διανοητικές του ικανότητες. Παρ’ όλα αυτά η ίδια η τεχνολογία θα έχει εξελιχθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε θα είναι από μόνη της σε θέση να βρίσκει τις απαιτούμενες λύσεις σε κάθε νέο πρόβλημα που θα προκύπτει.

Πάνω κάτω στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο Robin Dunbar, καθηγητής ανθρωπολογίας στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, ο οποίος σχολιάζοντας την έρευνα του Crabtree θεωρεί πως «η εξέλιξη της επιστήμης είναι σίγουρο πως θα βρει τις απαραίτητες λύσεις μέσα στους επόμενους αιώνες, εάν φυσικά προηγουμένως δεν έχουμε καταστρέψει ως είδος τους ίδιους μας τους εαυτούς».
Τελικά φανταστείτε να έχουμε όντως μπει, ως είδος, σε έναν αυτόματο πιλότο που κατευθύνεται από μια απροσδιόριστη έννοια που ονομάζουμε επιστήμη... Αρκετά τρομακτικό, δε νομίζετε;

 * Σημείωση: Το κείμενο αυτό του Μηνά Παπαγεωργίου (meta-journalist) δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στη στήλη "Δούρειος Ίππος" του περιοδικού "Φαινόμενα" του Ελεύθερου Τύπου στις 11/11/2012.

Στην καρδιά του προβλήματος


Σκέψεις και προβληματισμοί για τα πραγματικά αίτια της κρίσης στην Ελλάδα.














Τίτλος κειμένου: Στην καρδιά του προβλήματος







Στις αρχές της δεκαετίας του ‘80 ένα παιδί γεννιέται και μεγαλώνει σε μια χώρα της νοτιοανατολικής Ευρώπης που ονομάζεται Ελλάδα. Σε ηλικία 5 ετών οι γονείς του του διαβάζουν πριν κοιμηθεί ιστορίες από τα κατορθώματα των πάνσοφων ηρώων και των ημίθεων της ελληνικής μυθολογίας. Την ίδια στιγμή, κάθε Κυριακή το στέλνουν στο κατηχητικό, εκεί όπου μαθαίνει το πώς ο θεός έφτιαξε τον κόσμο, την εξιστόρηση για τους πρωτόπλαστους και την απομάκρυνση του ανθρώπινου γένους από τον παράδεισο λόγω των αμαρτιών που διέπραξε τρώγοντας το μήλο της γνώσης. Μεγαλώνοντας και πηγαίνοντας σχολείο, διδάσκεται για τον εκπληκτικό πολιτισμό των προγόνων του, των αρχαίων Ελλήνων, οι οποίοι τα έκαναν όλα τέλεια σε όλους τους τομείς, εκτός από τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπιζαν το θείο. Την ίδια στιγμή, τιμά κάθε χρόνο τη γιορτή των Τριών Ιεραρχών αλλά και θαυμάζει διάφορες πτυχές από την ιστορία του επαναστατικού αγώνα του ‘21.

Λίγα χρόνια αργότερα, φοιτώντας στο πανεπιστήμιο στην αυγή της νέας χιλιετίας (και με τη βοήθεια των νέων τεχνολογιών και της ελεύθερης διακίνησης της γνώσης), το παιδί αυτό έρχεται σε επαφή με μια άλλη όψη του νομίσματος της Ιστορίας του και κατ’ επέκταση την ίδιας του της ταυτότητας. Ετσι, θα μάθει πως οι αρχαίοι Ελληνες δεν ήταν κάποιοι υπεράνθρωποι σούπερ ήρωες, αλλά είχαν αδυναμίες, πάθη και αρκετά στοιχεία τα οποία απορρίπτει συλλήβδην ο σύγχρονος πολιτισμός μας. Επίσης, ότι η θρησκεία τους δεν ήταν ειδωλολατρική ή σατανική, αλλά κυνηγήθηκε και κατηγορήθηκε από τον χριστιανισμό όταν αυτός επιβλήθηκε δια της βίας από τον 4ο μεταχριστιανικό αιώνα και εξής, αφανίζοντας αρκετές πτυχές του αρχαίου ελληνικού κόσμου.

Επίσης, θα σαστίσει διαβάζοντας πως αρκετές από τις διαδεδομένες παραδόσεις του ‘21 (κρυφό σχολειό, το λάβαρο της αγ. Λαύρας κ.α), αποτελούν στην ουσία εθνικούς μύθους που βοήθησαν σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους την ανάπτυξη ιδεολογημάτων που εξυπηρετούσαν την εξωτερική πολιτική του νέου κράτους των Ελλήνων, ένας όρος (ο Ελληνας) που αντιλαμβάνεται κάποια στιγμή πως εθεωρείτο απαγορευμένος κατά την περίοδο του «ένδοξου» Βυζαντίου! Ενός νεοελληνικού κράτους, που βρέθηκε χρεωμένο και υποτελές σε ξένες δυνάμεις πριν καν δημιουργηθεί, ενός κρατικού μορφώματος που λειτουργεί εδώ και δύο περίπου αιώνες με μια μορφή «δημοκρατίας» πολύ διαφορετική από αυτήν που γνώριζε ο Σόλωνας, ο Κλεισθένης ή ο Λυκούργος.

Οταν αποφασίζει να συζητήσει αυτά τα θέματα σε διαδικτυακές αγορές, συναντά και μια αρκετά διαδεδομένη άποψη που υποστηρίζει πως η αναμόχλευση όλων αυτών των ζητημάτων πηγάζει από τα ύπουλα σχέδια μιας αόρατης Νέας Τάξης Πραγμάτων που στοχεύει στο διχασμό των Ελλήνων. 

Αυτό το ακαθόριστο υβριδικό ιδεολογικό μόρφωμα που εντοπίζεται στην καρδιά της ιδιοσυγκρασίας του νεοέλληνα από το ’21 και εξής, βρίσκεται κατά την ταπεινή μου γνώμη πίσω από όλα τα δεινά που αντιμετωπίζει η Ελλάδα του 2012. Τελικά τι είναι ελληνικό; Πως ορίζεται η ελληνική ταυτότητα; Υπάρχει κάτι που να μας συνδέει (επί της ουσίας και όχι στη θεωρία) με τη στάση των αρχαίων Ελλήνων απέναντι στον κόσμο; Από πού πηγάζουν οι σύγχρονες αξίες και τα ιδανικά μας; Με αφορμή τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε όλοι ελέω οικονομικής κρίσης, είμαι σίγουρος πως αυτά τα ερωτήματα έχουν στριφογυρίσει στο μυαλό όλων μας τελευταία.

Στα «Φαινόμενα» τολμάμε να ανοίξουμε τον φάκελο της «ελληνικής ταυτότητας», συμβάλλοντας στην ανάπτυξη ενός δημόσιου προβληματισμού. Απώτερος στόχος μας ο ερχομός μιας… ορατής-αυτή τη φορά- Νέας Τάξης Νόησης, χρήσιμης όχι μόνο σε ατομικό επίπεδο αλλά και σε συλλογικό, ιδιαίτερα σε αυτούς τους περίεργους καιρούς όπου στους κόλπους της ελληνικής κοινωνίας κυριαρχούν η βία, το μίσος και ο φόβος για το «ξένο». Μήπως όμως στην πραγματικότητα «ξένος» είναι ο ίδιος μας ο εαυτός;



Σημείωση: Το κείμενο αυτό του Μηνά Παπαγεωργίου δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο περιοδικό «Φαινόμενα» του Ελεύθερου Τύπου (στήλη «Δούρειος Ίππος), στις 3 Νοεμβρίου του 2012.

Η γυναίκα του Ιησού



Για το σάλο που προκλήθηκε σχετικά με τον πάπυρο που εμφανίζει τον Ιησού... παντρεμένο.



Αρχικός τίτλος: Η γυναίκα του Ιησού… και άλλες ιστορίες




Την περασμένη Τετάρτη (19/9/2012) μια αρχαιολογική είδηση που αφορά τις απαρχές της χριστιανικής θρησκείας έκανε το γύρο του κόσμου και ήρθε να προστεθεί στις δεκάδες σχετικές που έχουν δει το φως της δημοσιότητας τα τελευταία χρόνια. Πρόκειται για την ανακάλυψη ενός άγνωστου, μέχρι σήμερα, παπύρου, το περιεχόμενο του οποίου έχει ήδη επαναφέρει στην επικαιρότητα το ερώτημα: Ηταν ο Ιησούς παντρεμένος; Πιο συγκεκριμένα, σε αυτόν τον μεγέθους πιστωτικής κάρτας πάπυρο, εμπεριέχεται η φράση «ο Ιησούς τούς είπε, η γυναίκα μου...», γεγονός που έχει ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων στον χριστιανικό κόσμο. Αλλωστε δεν έχουν περάσει πολλά χρόνια από την κυκλοφορία του βιβλίου «Κώδικας Ντα Βίντσι» του Νταν Μπράουν (αλλά και της ομώνυμης κινηματογραφικής ταινίας που ακολούθησε), στο οποίο και ετίθεντο αντίστοιχοι προβληματισμοί.

Η ανάλυση του κειμένου του παπύρου, γραμμένου σε κοπτική γλώσσα τον 4ο μεταχριστιανικό αίωνα και προερχόμενου πιθανότατα από κείμενο του 2ου αιώνα, είναι προϊόν έρευνας της Κάρεν Κινγκ, καθηγήτριας στο πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ. Το γεγονός ανακοινώθηκε σε ειδική συνέντευξη Τύπου που οργανώθηκε στη Ρώμη, αν και είχε προηγηθεί παρουσίαση της έρευνας στο 10ο Διεθνές Συνέδριο Κοπτικών Σπουδών. «Αυτή η φράση (σ.σ στην οποία ο Ιησούς αναφέρεται στη σύζυγό του Μαρία) δεν αποδεικνύει ότι ο Ιησούς ήταν παντρεμένος, αλλά μας λέει ότι το ζήτημα αυτό ήρθε στην επιφάνεια στο πλαίσιο των έντονων αντιπαραθέσεων για την σεξουαλικότητα και το γάμο, την εποχή εκείνη», είπε χαρακτηριστικά. Και συνέχισε τονίζοντας πως «η χριστιανική παράδοση προέβαλε μόνο εκείνες της φωνές που ισχυρίζονταν ότι ο Ιησούς δεν είχε παντρευτεί ποτέ. Το ευαγγέλιο αυτό δείχνει πως κάποιοι είχαν αντίθετη άποψη».

Παρατηρούμε πως η καθηγήτρια έχει ήδη σπεύσει να δώσει… ευαγγελικό χαρακτήρα σε αυτό το μεγέθους 3,8 x 7,6 εκατοστών κομμάτι παπύρου, γεγονός που σαφέστατα καθιστά την είδηση περισσότερο «πιπεράτη». Στην πραγματικότητα η ιστορική έρευνα των απαρχών του χριστιανισμού αναδεικνύει ορισμένες περισσότερο πεζές ερμηνείες. Αλλωστε αρκετά από αυτά τα ζητήματα που συνδέονται με τις ευαγγελικές αφηγήσεις τα έχουμε εξετάσει αναλυτικά στα εορταστικά τεύχη των «Φαινομένων» τους δύο περασμένους Δεκέμβριους (βλ. τ. 13 και 60).
Συγκεκριμένα πρέπει να κατανοήσουμε ότι όταν μιλάμε για ευαγγέλια, αναφερόμαστε σε κείμενα πίστης και όχι ιστορίας, το αρχαιότερο από τα οποία γράφτηκε δεδομένα μετά το 70 και την καταστροφή του Ναού από τους Ρωμαίους. Κάτι τέτοιο ισχύει ακόμα και για τα συνοπτικά ευαγγέλια, τα οποία η επίσημη χριστιανική εκκλησία πολύ προσεκτικά αποδίδει στους ευαγγελιστές, δίχως να ξεκαθαρίζει αν όντως αυτοί ήταν οι πραγματικοί συγγραφείς τους (Κατά Μάρκον, Κατά Λουκά, Κατά Ματθαίον). 

Από κει και πέρα, κατά τη διάρκεια του 2ου και του 3ου μεταχριστιανικού αιώνα διεξάγεται ένας πόλεμος ιδεών (και όχι μόνο) ανάμεσα στους Γνωστικούς χριστιανούς (οι οποίοι ανέμεναν τον ερχομό ενός πνευματικού μεσσία που θα λύτρωνε την ανθρωπότητα, μια άποψη ενδεδυμένη με έναν παγανιστικό μανδύα) και στους Δογματικούς χριστιανούς, οι οποίοι μιλούσαν για τον ίδιο μεσσία, που όμως με υλική μορφή είχε ήδη κατέβει επί Γης αρκετές δεκαετίες νωρίτερα (δίχως όμως να αφήσει ιστορικά ίχνη) για να εγκαθιδρύσει τη βασιλεία των ουρανών φέρνοντας μια νέα εποχή. Η επικράτηση των Δογματικών και η δημιουργία του χριστιανικού ιερατείου επέφερε τον σταδιακό παραγκωνισμό και κυνήγι των απόψεων των Γνωστικών, έτσι στις μέρες μας τα κείμενα-ευαγγέλια των τελευταίων είναι περισσότερο γνωστά και ως «απόκρυφα».
Το κείμενο λοιπόν του 2ου αιώνα από το οποίο είναι παρμένες οι προτάσεις του εν λόγω παπύρου φαίνεται να προέρχεται από κάποιο απόκρυφο ευαγγέλιο. Δεν πολεμούν τον χριστιανισμό όσοι αναδεικνύουν τέτοιου είδους ευρήματα. Απλούστατα αποκαλύπτουν μια άλλη, καλά θαμμένη πτυχή του, η οποία παρ’ όλα αυτά δεν παύει να «προκαλεί» εξ’ αιτίας της απολυτότητας μέσω της οποίας έχει επιβληθεί η συμβατική συνοπτική ευαγγελική εξιστόρηση τους τελευταίους 16 αιώνες…


Σημείωση: Το κείμενο αυτό του Μηνά Παπαγεωργίου (meta-journalist) δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στη στήλη "Δούρειος Ίππος" που διατηρεί στο εβδομαδιαίο περιοδικό του Ελεύθερου Τύπου, τα "Φαινόμενα" (τ. 98, 22/9/2012).

Trash και εν. αναζήτηση

Για τα... παρατράγουδα του εναλλακτικού στη χώρα μας. 






Αρχικός τίτλος: Το trash της εναλλακτικής αναζήτησης

Η ελληνική τηλεόραση περιλαμβάνει μια ιδιαίτερη και ξεχωριστή κατηγορία προγραμμάτων που χαρακτηρίζονται ως trash. Ανέκαθεν αντιμετώπιζα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την κατηγορία των ανθρώπων που μετέχουν σε αυτού του είδους τα πρόγραμματα, όχι γιατί με ελκύει η αισθητική ή το περιεχόμενό τους, αλλά γιατί μπορούν να διεξαχθούν πλείστα συμπεράσματα που αφορούν κοινωνιολογικά φαινόμενα ή πτυχές του σύγχρονου ανθρώπινου ψυχισμού. Αλλωστε η trash TV είναι από μόνη της «αυθεντική» και δεν το κρύβει. Εχετε αναλογιστεί πόσων ειδών trash –καλυμμένα από τον μανδύα του καθωσπρεπεισμού- προγράμματα παρακολουθούμε καθημερινά από τους τηλεοπτικούς μας δέκτες; 

Ομως το trash δεν περιορίζεται σε ένα και μόνο πεδίο. Και ο χώρος της εναλλακτικής αναζήτησης στη χώρα μας διαθέτει διαχρονικά τη δική του… trash σκηνή. Υπερδιαγαλαξιακοί πόλεμοι μεταξύ Εψιλον, Ανδρομέδιων και Δρακονιανών, τύποι που επικοινωνούν με εξωγήινους μέσω των… μαλλιών τους, η συνωμοσία με τα τεχνητά UFO-σύννεφα, εξαγγελίες για ανύπαρκτες μυστικές αδελφότητες στις οποίες τυγχάνει να εμπλέκονται σημαντικά πρόσωπα που πάντα όμως έχουν φύγει από τον μάταιο τούτο κόσμο (άρα αδυνατούν να επιβεβαιώσουν ή να διαψεύσουν τα λεγόμενα), αναφορές σε πρότερα ανύπαρκτα αυτοβιογραφικά «κατορθώματα» στις οποίες χρησιμοποιούνται λεπτομερείς και «ψαρωτικοί» αριθμοί (π.χ έχουμε πραγματοποιήσει 2.653 έρευνες σε Ελλάδα και εξωτερικό)… Ολα τα προηγούμενα αποτελούν ένα μικρό μόνο κομμάτι των όσων «όμορφων» έχουν δει κατά τα προηγούμενα χρόνια –και συνεχίζουν να βλέπουν τα μάτια μας.

Τελευταία, το trash της ελληνικής αναζήτησης τείνει να ταυτιστεί με ένα ρεύμα που άργησε -είναι η αλήθεια- να κάνει αισθητή την εμφάνισή του στη χώρα μας (προερχόμενο από τις ΗΠΑ της δεκαετίας του 1970). Εχει χαρακτηριστεί ως «αποκαλυπτική συνωμοσιολογία» γιατί οι άνθρωποι που την προωθούν βλέπουν κυριολεκτικά παντού συνωμοσίες στην προσπάθειά τους να συσχετίσουν τα λεγόμενα της «Αποκάλυψης του Ιωάννη» με New Age συνωμοσιολογικά σενάρια, μυστικές αδελφότητες και κυβερνητικά προγράμματα που προωθούνται από τη «Νέα Τάξη Πραγμάτων».

Στην εγχώρια έκδοσή του, έχει καταφέρει να δημιουργήσει και να παράγει μια… βιομηχανία προφητειών «γερόντων» -ανύπαρκτων τις περισσότερες φορές-, που υποτίθεται ότι προφητεύουν τα δεινά που μας πλησιάζουν στο άμεσο μέλλον. Αυτές οι προφητείες σχετίζονται κυρίως είτε με γεωπολιτικά θέματα είτε με ζητήματα προστασίας προσωπικών δεδομένων που υποτίθεται πως υποκρύπτουν την έλευση του Αντίχριστου.

Οπως είπαμε και στην αρχή, το trash βρίσκεται παντού. Είναι ευχάριστο και διδακτικό να το εξερευνά κανείς. Αρκεί βέβαια να γνωρίζει εξ’ αρχής με τι έχει να κάνει…

 


Υ.Γ Το παραπάνω κείμενο γράφτηκε με αφορμή τη δημοσιοποίηση μιας επιστολής (που αποδίδεται στην κα. «Γκιόλβα») σε ειδική έκδοση έγκριτης εφημερίδας την περασμένη Κυριακή (22/7/2012). Το κείμενο στεκόταν επικριτικά απέναντι σε ένα απομυθοποιητικό άρθρο για την ομάδα Εψιλον που δημοσιεύσαμε στα «Φαινόμενα» τον Ιούνιο του 2011. Η επιστολή είχε αποσταλεί παλαιότερα και στο email των «Φαινομένων» όμως ουδέποτε τη δημοσιεύσαμε. Οχι γιατί στο περιοδικό μας «κάνει κουμάντο η Μασονία», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει το δημοσίευμα (να γελάσουμε ή να κλάψουμε;), αλλά διότι πολύ απλά επικοινωνώντας με την ίδια την κα. «Γκιόλβα», ανακαλύψαμε ότι η ίδια δεν είχε ιδέα για όλα αυτά. Αλλωστε ήταν ηλίου φαεινότερον πως η συγκεκριμένη επιστολή αποτελούσε προϊόν πλαστογράφησης ενός αυτόκλητου «ερευνητή» ο οποίος εντελώς τυχαία (;) εξυμνείται με διθυραμβικά σχόλια εντός αυτής! 

Σημείωση: Το κείμενο δημοσιεύτηκε στη στήλη του Μηνά Παπαγεωργίου (meta-journalist) "Δούρειος Ίππος", στο περιοδικό "Φαινόμενα" του Ελεύθερου Τύπου (28/7/2012).

Rebranding Greeks



Για τα βίντεο ανύψωσης του ηθικού των Ελλήνων στο youtube.



Rebranding Greeks


Οι ειδικοί της πληροφορικής υποστηρίζουν ότι την τελευταία πενταετία έχουμε περάσει για τα καλά στην ηλεκτρονική εποχή του Web 2.0.  Ο χρήστης του ίντερνετ έχει πάψει να αντιμετωπίζει σαν παθητικός δέκτης τις πληροφορίες που λαμβάνει από το διαδίκτυο και μέσα από ένα πλήθος εφαρμογών έχει ο ίδιος μετατραπεί σε έναν δέκτη ειδήσεων, ικανό να επηρεάσει τη γνώμη μερικών δεκάδων έως και χιλιάδων ακόμα ανθρώπων.

Τα εκατομμύρια κυριολεκτικά βίντεο που ανεβαίνουν καθημερινά στην υπηρεσία του youtube.com, αποτελούν ακόμα ένα μέσο εξάπλωσης μιμιδίων (συμπεριφορικών γονιδίων) στη σύγχρονη εποχή. Και στην Ελλάδα της οικονομικής κρίσης δεν είναι λίγα τα ειδικά επεξεργασμένα σποτς ή οι μαγνητοσκοπημένες συνεντεύξεις και ομιλίες ειδικών που έχουν αφήσει και εξακολουθούν να αφήνουν το στίγμα τους στις συνειδήσεις των χρηστών του διαδικτύου.

Τα τελευταία 24ωρα ένα βίντεο με τίτλο «I am Hellene» (Είμαι Ελληνίδα) με πρωταγωνίστρια γνωστή Ελληνίδα ηθοποιό, διακινείται έντονα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προκαλώντας ποικίλα σχόλια. Η νεαρή κοπέλα κάνει την εμφάνισή της μπροστά σε ένα μικρόφωνο και σε έντονο ύφος επιτίθεται στους έξωθεν υπονομευτές της χώρας μας, υπενθυμίζοντάς τους –ανάμεσα στα άλλα- ότι οι Ελληνες ήταν εκείνοι που εμπνεύστηκαν έννοιες όπως η δημοκρατία, η ελεύθερη αγορά και η κριτική σκέψη. Στο τέλος αναφέρει: «Με αποκαλείτε Greek αλλά είναι Ελληνίδα. Οχι Greek, Ελληνίδα! Το όνομα μου είναι Κατερίνα... Και είμαι Ελληνίδα!».

Το συγκεκριμένο βίντεο αποτελεί ακόμα ένα παράδειγμα μιμητισμού αντίστοιχης προσπάθειας από το εξωτερικό (θυμηθείτε τα γεγονότα με τους «ΑγανακτισμένουςΙσπανούς», Φαινόμενα - Δούρειος Ιππος τ. 32). Συγκεκριμένα βασίστηκε σε ανάλογου ύφους διαφήμιση της Καναδικής μπύρας Molson Coors, που αποπειράθηκε πριν από μερικά χρόνια να αυξήσει τις πωλήσεις της μέσω ενός σποτ που θα τόνωνε το πατριωτικό φρόνημα των Καναδών.

Θα αναρωτηθεί κανείς: Ποιος ψαγμένος ξέθαψε μια τέτοια διαφήμιση και γιατί σκέφτηκε να την χρησιμοποιήσει κατ’ αυτόν τον τρόπο; Η απάντηση βρίσκεται σε ένα ακόμα δημοφιλές βίντεο που την περίοδο αυτή «σαρώνει» στο ελληνικό διαδίκτυο. Πρόκειται για την ομιλία του κ. Πέτρου Οικονομίδη, ενός αναγνωρισμένου σύμβουλου επικοινωνίας με διεθνή καριέρα, κατά τη διάρκεια μιας εκδήλωσης που οργανώθηκε από την Ελληνική Εταιρία Διοικήσεως Επιχειρήσεων τον Νοέμβριο του περασμένου έτους στη Θεσσαλονίκη. Η διάλεξη του κ. Οικονομίδη που είχε τίτλο «Rebranding Greece» (branding είναι η διαχείριση του brand, της εικόνας δηλαδή που έχουν οι άλλοι για την Ελλάδα στη συγκεκριμένη περίπτωση), έχει και αυτή με τη σειρά της προκαλέσει αίσθηση σε χιλιάδες Ελληνες χρήστες του διαδικτύου, που ενθουσιάστηκαν με τα λεγόμενα του έμπειρου επιστήμονα. Στα πλαίσια της ανάλυσής του, ο κ. Οικονομίδης παρουσίασε το βίντεο της Καναδικής διαφήμισης, υποστηρίζοντας ότι οι ίδιοι οι Ελληνες πρέπει να αλλάξουμε την εικόνα που έχουμε για τους εαυτούς μας και για τη χώρα μας. Κι αυτό θα προκαλέσει νομοτελειακά τεράστιες αλλαγές και στην εικόνα που έχουν οι ξένοι για μας τη δεδομένη χρονική στιγμή.

Σε μια αποστροφή του λόγου του ο κ. Οικονομίδης έκανε λόγο για την χαμένη ταυτότητα του νεοέλληνα και την ανάγκη για έναν πλήρη επαναπροσδιορισμό της. Αυτή ακριβώς είναι κατά τη γνώμη μου η διαχρονική ρίζα των προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο λαός μας. Πως είναι δυνατόν να διαχειριστείς την εικόνα σου όταν δεν γνωρίζεις ποιος πραγματικά είσαι; Τι ορίζουμε τελικά ως ελληνικό; Ποια στοιχεία συνθέτουν τον πολιτισμό και την ιδιοσυγκρασία μας; Οι απαντήσεις είναι πολύ περισσότερες από όσες θα πρεπε να είναι…

Σημείωση: Το κείμενο δημοσιεύτηκε στη στήλη του Μηνά Παπαγεωργίου (meta-journalist), "Δούρειος Ίππος", του εβδομαδιαίου περιοδικού του Ελεύθερου Τύπου, "Φαινόμενα" (28/4/2012).

Ευκαιρία για ενδοσκόπηση

Με αφορμή την κλοπή των αρχαιοτήτων από το μουσείο της Ολυμπίας.






Ευκαιρία για ενδοσκόπηση


Την τελευταία διετία η χώρα μας αποτελεί σε σχεδόν καθημερινή βάση το επίκεντρο της παγκόσμιας προσοχής λόγω της οικονομικής κρίσης και των «πειραμάτων» που υφίσταται η ελληνική κοινωνία μέσω της επιβολής ολοένα και πιο σκληρών δημοσιοοικονομικών μέτρων, τα οποία πλέον δεν επικυρώνονται από τους πολιτικούς μας. Ομως πριν μερικά 24ωρα, ακόμα μια, εξίσου ή και περισσότερο θλιβερή είδηση, έκανε το γύρο του κόσμου ξεφτιλίζοντας διεθνώς την Ελλάδα, τραυματίζοντας την εικόνα του μοναδικού ίσως εγχώριου πυλώνα που στέκει ακόμα όρθιος στις συνειδήσεις των ξένων: του πολιτισμού μας.

Στις 7 το πρωί της 17ης Φεβρουαρίου, δύο ένοπλοι ληστές εισήλθαν στο κτίριο του παλαιού αρχαιολογικού μουσείου της αρχαίας Ολυμπίας, ακινητοποίησαν την μοναδική φύλακα που υπήρχε στο χώρο και αφαίρεσαν δεκάδες αρχαία αντικείμενα, νομίσματα, αναθήματα και αγαλματίδια, ανυπολόγιστης μέχρι στιγμής αξίας. Στη συνέχεια αποχώρησαν ανενόχλητοι και μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές διαφεύγουν της σύλληψης, παρά το ανθρωποκυνηγητό που έχει εξαπολύσει η ελληνική αστυνομία και η Interpol.

H είδηση της κλοπής αρχαιολογικών αντικειμένων από το μουσείο της Ολυμπίας, ένας τόπος που αποτελεί παγκόσμιο σύμβολο του πολιτισμού και του ολυμπιακού πνεύματος, προκάλεσε σε όλους μας συναισθήματα θλίψης και θυμού, ανεξαρτήτως των συμφερόντων ή των προσώπων που κρύβονται πίσω από την κίνηση αυτή. Παράλληλα, κατέστησε τη χώρα μας ακόμα περισσότερο αναξιόπιστη στα μάτια των ξένων, μιας και πλέον η ηγεσία της παρουσιάζεται ανίκανη να προστατεύσει ακόμα και τον πολιτισμικό πλούτο της Ελλάδας. Μάλιστα η τραγική ειρωνεία είναι ότι μόλις λίγα 24ωρα πριν από το θλιβερό αυτό γεγονός, Βρετανοί πολίτες και δημοσιογράφοι είχαν προτείνει ακόμα και την μεταφορά (!) του ίδιου του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο, μιας και, όπως υποστήριζαν, τα αρχαία μνημεία δεν είναι πλέον ασφαλή στην Ελλάδα…

Η αλήθεια είναι ότι από την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους και εξής, η επίκληση του αρχαίου ιδεώδους, της φιλοσοφίας, των τεχνών, της γλώσσας και τόσων ακόμα στοιχείων του αρχαιοελληνικού πολιτισμού, έχουν αποτελέσει το «αποκούμπι» μας σε κάθε δύσκολη στιγμή που περνά η πατρίδα. Όλα τα προηγούμενα δηλαδή, εμφανίζονται διαχρονικά ως μια ένδοξη κληρονομιά που κουβαλά στις πλάτες του ο Ελληνας και που τον κάνει να ξεχωρίζει απέναντι στους υπόλοιπους λαούς του πλανήτη. Όμως μέσα σε ένα τέτοιο σκηνικό που έχει διαμορφωθεί γύρω μας, ίσως θα ήταν καλό να κοιταχτούμε κάποια στιγμή στον καθρέφτη και να αναρωτηθούμε: Ποια είναι η σχέση που ενώνει τους νεοέλληνες με τους αρχαίους προγόνους τους; Ποια τα κοινά στοιχεία που μας συνδέουν μαζί τους σε επίπεδο ιδιοσυγκρασίας, κουλτούρας, φιλοσοφικών και κοσμοθεωρητικών αντιλήψεων; Τι ακριβώς έχουμε κάνει για να τους προσεγγίσουμε ουσιαστικά; Και σε ποιες χρονικές στιγμές επιλέγουμε να τους θυμόμαστε; Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι ο ίδιος υπουργός Πολιτισμού (ο οποίος σωστά υπέβαλλε την παραίτησή του αμέσως μετά τα γεγονότα της Ολυμπίας), είναι ο ίδιος άνθρωπος που πέρσι έδωσε εντολή να θαφτεί ο Βωμός των 12 Θεών στο Μοναστηράκι, ενώ παλαιότερα είχε δηλώσει μπροστά στις κάμερες ότι «δεν έχουμε σχέση με τους αρχαίους Ελληνες». Δυστυχώς γινόμαστε αυτό που μας βάζουν στο κεφάλι, χρόνια τώρα.

Κλείνοντας, θα πρέπει να αναφέρουμε πως η εικόνα που έχουν οι περισσότεροι από εμάς για τους αρχαίους Ελληνες είναι εξιδανικευμένη. Η πραγματικότητα δεν ήταν τόσο ρόδινη, μιας και θα πρέπει επιτέλους να κατανοήσουμε ότι και αυτοί ήταν άνθρωποι (και όχι υπεράνθρωποι). Αξίζει όμως να εκμεταλλευτούμε τη δύσκολη αυτή για τη χώρα μας περίοδο, ώστε να αναζητήσουμε απαντήσεις στο μεγάλο ζήτημα που αφορά την εθνική μας ταυτότητα: Ελληνες ή Ρωμιοί νεοραγιάδες;


Σημείωση: Το κείμενο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στις 25 Φεβρουαρίου του 2012 και στη στήλη "Δούρειος Ίππος" που διατηρώ στο εβδομαδιαίο περιοδικό "Φαινόμενα" του "Ελεύθερου Τύπου".

Ο Μυθικισμός στον Αθήνα 9,84